Wiadomości

stat

Przepisy dotyczące pracy w niedziele

Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. fot. joyfotoliakid/ fotolia.pl

Praca w niedziele to częsty temat zapytań naszych czytelników. Czy pracodawca może zobligować pracownika do pracy w dzień wolny oraz jakie konsekwencje to za sobą niesie?



Jestem pracownikiem dużej firmy motoryzacyjnej. Pracuję w systemie trójzmianowym, np. mam wolny poniedziałek, a do pracy przychodzę w sobotę. Czy pracodawca może ustalić poniedziałek i wtorek dniami wolnymi, a niedzielę ustanowić zwykłym dniem pracy? Przyczyną takiego trybu pracy jest dostawa części do produkcji samochodów, która wypada w weekend.

Na pytania odpowiada Tomasz Siemoński, radca prawny z Kancelarii Radcy Prawnego - Tomasz Siemoński.

Tomasz Siemoński, radca prawny
Tomasz Siemoński, radca prawny
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1519 § 1 Kodeksu pracy niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy. Niemniej, z przytoczonego stanu faktycznego wynika, iż pracownik zatrudniony jest w systemie zmianowym, w świetle czego obowiązek świadczenia pracy w niedziele jest dozwolony na zasadach określonych w Kodeksie pracy. Jak stanowi bowiem art. 15110 punkt 3 praca w niedziele i święta jest dozwolona przy pracy zmianowej. Kodeks pracy w sposób enumeratywny wymienia sytuacje, w których, pomimo ogólnego założenia, iż niedziele i święta są dniami wolnymi od pracy, dozwolone jest dopuszczenie pracownika do wykonywania obowiązków pracowniczych: w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii, w ruchu ciągłym, przy pracy zmianowej, przy niezbędnych remontach, w transporcie i w komunikacji, w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych, przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób, w rolnictwie i hodowli oraz przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności. Wobec powyższego, wskazane działanie pracodawcy jest dopuszczalne, co więcej, w takim przypadku pracownik ma obowiązek postąpić zgodnie z życzeniem pracodawcy, a takie działanie pracodawcy nie będzie nosić znamion wykroczenia przeciwko prawom pracownika.

Czy masz wolne weekendy?

tak, pracuję od poniedziałku do piątku

32%

tak, ale w weekendy wykonuję inną pracę

5%

czasami, zależy od grafiku na dany tydzień

37%

nie, zawsze pracuję w weekendy

18%

sam reguluję swój czas pracy

8%
  • zakończona

  • łącznie głosów: 603
Na uwzględnienie zasługuje niemniej okoliczność, że zgodnie z art. 15111 § 1 Kodeksu pracy, w przypadku świadczenia przez pracownika pracy w okresie świątecznym bądź w niedziele, pracodawca ma obowiązek zapewnić takiemu pracownikowi inny dzień wolny od pracy: w zamian za pracę w niedzielę - w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli, zaś w zamian za pracę w święto - w ciągu okresu rozliczeniowego. Z opisanego stanu faktycznego nie wynika, czy pracodawca przewiduje zapewnienie pracownikowi dnia wolnego od pracy w związku z obowiązkiem świadczenia pracy w niedzielę. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 131 Kodeksu pracy, czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy. Z godzinami nadliczbowymi tygodniowy czas pracy nie może przekraczać 48 godzin. Wobec powyższego, dzień przysługujący pracownikowi z uwagi na świadczenie pracy w niedzielę jest dniem dodatkowym oraz w pełni płatnym i nie jest uwzględniany przy wyliczeniu dni urlopu wypoczynkowego. Wedle powyższych założeń, zgodnie z omawianym przykładem, pracodawca może dać takiemu pracownikowi poniedziałek i wtorek wolny, ponieważ uprawnienie do dwudniowego wypoczynku przysługuje pracownikowi niezależnie od świadczenia pracy w niedziele, natomiast zobowiązany będzie zapewnić pracownikowi w tym samym tygodniu jeszcze jeden dzień wypoczynku, z uwagi właśnie na świadczenie przez niego pracy w niedzielę.

Nie bez znaczenia dla wskazanego stanu faktycznego oraz omawianej problematyki związanej z obowiązkiem pracodawcy do zapewnienia pracownikowi świadczącemu pracę w niedzielę dnia wolnego od pracy pozostaje okoliczność, w której jeżeli okaże się, że nie ma możliwości odebrania dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę do końca okresu rozliczeniowego, wówczas należy wypłacić pracownikowi dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy. Zgodnie z art 1511 § 1 Kodeksu pracy dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych w niedziele i święta przysługuje w wysokości 100 proc. wynagrodzenia za każdą godzinę pracy.

Wskazać również należy, że powyższe zasady stosuje się niezależnie od tego, czy praca w niedzielę lub święto wynika z rozkładu czasu pracy pracownika, czy też, czy była to praca wykonywana z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, np. nieplanowanej dostawy, itp.  

Reasumując, z uwagi na zmianowy charakter pracy Czytelnika, pracodawca może zobowiązać takiego pracownika do świadczenia pracy w niedzielę, niemniej pracownikowi będzie przysługiwać dodatkowy dzień wolny od pracy, a w przypadku braku możliwości skorzystania z tego prawa, dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100 proc. wynagrodzenia podstawowego za każdą godzinę pracy.
Dodaj zdjęcie do artykułu

Opinie (96)

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.