Wiadomości

stat

Ochrona prawna ciężarnej zatrudnionej na umowie zleceniu

Aby skorzystać z zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, zleceniobiorca powinien zdecydować się na ubezpieczenie chorobowe.
Aby skorzystać z zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, zleceniobiorca powinien zdecydować się na ubezpieczenie chorobowe. fot. 123rf / Dmytro Zinkevych

Kobiety zatrudnione na umowach cywilnoprawnych często boją się, że po zajściu w ciążę zostaną bez źródła dochodu. Czy te obawy są uzasadnione?



Jestem zatrudniona na umowę zlecenie na czas nieokreślony. Mój pracodawca odprowadza za mnie ZUS, a ja dobrowolnie z mojego wynagrodzenia opłacam składki chorobowe. W najbliższym czasie planuję powiększenie rodziny, jednak mam kilka związanych z tym wątpliwości:

  • Jaki procent wynagrodzenia dostanę będąc na zwolnieniu z powodu ciąży? Kto będzie wypłacał mi te pieniądze - ZUS czy pracodawca?

  • Słyszałam, że prawo chroni mnie przed zwolnieniem w trakcie ciąży. Co w przypadku, gdyby pracodawca chciał mnie zwolnić? Czy to mu się opłaca finansowo?

  • Czy po porodzie będę w jakikolwiek sposób zabezpieczona finansowo?

  • Jak wygląda kwestia rocznego urlopu macierzyńskiego? Czy mi przysługuje? Kto za niego płaci?

Na pytanie odpowiada Mariusz Królczyk, prawnik z Kancelarii Prawnej Griffin.

Mariusz Królczyk, prawnik
Mariusz Królczyk, prawnik
Ochrona prawna kobiety, która zaszła w ciążę lub planuje założyć rodzinę, a wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia jest możliwa. Względem takiej kobiety nie będą przysługiwać wszystkie przywileje przewidziane np. w Kodeksie pracy, ale przyszły rodzic ma prawo do skorzystania m.in. z zasiłku chorobowego lub macierzyńskiego, jeżeli opłaca składkę na ubezpieczenie chorobowe.

Ubezpieczenie chorobowe



W pierwszej kolejności warto przypomnieć, że składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu umowy zlecenia są zarówno obowiązkowe, jak i dobrowolne. Do obowiązkowych składek należy składka emerytalna, rentowa i wypadkowa, z kolei składka dobrowolna jest tylko jedna i jest to składka chorobowa.

Składka chorobowa umożliwia zleceniobiorcy pobieranie zasiłku chorobowego w czasie, kiedy nie może wykonywać pracy, np. podczas choroby, która zbiega się z ciążą, lub w sytuacji ciąży zagrożonej. Jej dobrowolność przejawia się tym, że to sam zleceniobiorca decyduje, czy z jego wynagrodzenia taka składka będzie odprowadzana. Należy jednak zwrócić uwagę, że jeżeli zleceniobiorca chce opłacać składkę na ubezpieczenie chorobowe, musi wyrazić to w formie pisemnej, a dokument o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym musi być czytelny, wyraźny i niebudzący żadnych wątpliwości (por.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. III AUa 1211/15).

Przystąpienie do ubezpieczenia społecznego nie jest czynnością prawną prawa cywilnego, do której można stosować przepisy Kodeksu cywilnego, np. przepisów pozwalających na złożenie oświadczenia woli w sposób dorozumiany. Niestety samo opłacanie składek, bez złożenia dokumentu wyrażającego wolę przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego, również nie jest wystarczające do objęcia takim ubezpieczeniem. Dlatego każdy zleceniodawca powinien upewnić się, czy złożył stosowny dokument.

Zasiłek chorobowy



Czy kobiety w ciąży są dobrze chronione przez polskie prawo?
Czy kobiety w ciąży są dobrze chronione przez polskie prawo?

tak, myślę że przepisy są dopracowane

31%

różnie, zależy od sposobu zatrudnienia

36%

niezbyt, wiele rzeczy wymaga dopracowania

16%

nie, kobiety nie mogą czuć się bezpiecznie

17%
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636 ze zm.), dalej jako ustawa, jeżeli ubezpieczony jest ubezpieczony dobrowolnie, np. w związku z umową zleceniem, nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Oznacza to, że pierwsze świadczenie może zostać wypłacone zleceniobiorcy dopiero po 90 dniach od momentu zgłoszenia woli do przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego, a także pod warunkiem, że nie zrezygnuje z niego w ciągu tych 90 dni. Warunek ten dotyczy również kobiety w ciąży.

Wysokość zasiłku chorobowego została uregulowana w art. 11 ww. ustawy. Dla kobiety ciężarnej miesięczny zasiłek chorobowy wynosi 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku, czyli średniej wynagrodzeń zleceniobiorcy z ostatnich 12 miesięcy lub średniej z ostatnich wynagrodzeń, jeżeli zleceniobiorca nie przepracował jeszcze roku. W przypadku umowy zlecenia zasiłek chorobowy w całości pokrywany jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Zwolnienie zleceniobiorcy w trakcie ciąży



Zakaz wypowiedzenia lub rozwiązania umowy z pracownikiem w ciąży wynika z treści art. 177 Kodeksu pracy i odnosi się jedynie do stosunku pracy. W takiej sytuacji pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Niestety przepis ten nie ma zastosowania w przypadku wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia. Oznacza to, że zleceniodawca może rozwiązać umowę zlecenie ze zleceniobiorcą - kobietą, która jest w ciąży. Aby dowiedzieć się, w jaki sposób umowa zlecenie może zostać rozwiązana, należy sięgnąć do samej umowy i postanowień w niej zawartych.

W przypadku, gdyby zleceniodawca rozwiązał umowę zlecenie ze zleceniobiorcą przebywającym na zwolnieniu lekarskim z powodu niezdolności do pracy w trakcie ciąży, zasiłek chorobowy będzie wypłacany do momentu, na jaki zostało wystawione zwolnienie lekarskie. Należy jednak mieć na uwadze treść art. 8 ustawy, który określa maksymalny okres trwania niezdolności do pracy w trakcie ciąży jako 270 dni. Tym samym, pomimo rozwiązania umowy zlecenia, kobieta w ciąży przebywająca na zwolnieniu w dalszym ciągu będzie mogła korzystać ze świadczenia.

Urlop macierzyński a zasiłek macierzyński



Urlop macierzyński wynika z treści art. 180 Kodeksu pracy i podobnie jak zakaz wypowiedzenia lub rozwiązania umowy z pracownikiem w ciąży odnosi się jedynie do stosunku pracy. Alternatywą dla urlopu macierzyńskiego, przede wszystkim dla kobiet pracujących na podstawie umowy zlecenia, jest zasiłek macierzyński. Zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego m.in. urodziła dziecko.

Aby skorzystać z zasiłku macierzyńskiego na podstawie umowy zlecenia należy, tak jak w przypadku zasiłku chorobowego, być objętym dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Do zasiłku macierzyńskiego nie ma zastosowania okres karencji, znaczenie ma jedynie fakt posiadania ubezpieczenia chorobowego w dniu porodu.

Zasiłek macierzyński przysługuje przez okres 52 tygodni. Przez pierwsze 20 tygodni odbywa się na zasadach urlopu macierzyńskiego, a przez kolejne 32 tygodnie na zasadach urlopu rodzicielskiego, jednak należy pamiętać, że w przypadku umowy zlecenia zleceniobiorcy przysługuje jedynie wypłata zasiłku. Również analogicznie jak w przypadku zasiłku chorobowego, jeżeli umowa zlecenie zostanie rozwiązania w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego, to świadczenie w dalszym ciągu będzie wypłacane.

Wysokość zasiłku macierzyńskiego wynosi 80 proc. podstawy wymiaru zasiłku, czyli średniej wynagrodzeń zleceniobiorcy z ostatnich 12 miesięcy lub średniej z ostatnich wynagrodzeń, jeżeli zleceniobiorca nie przepracował jeszcze roku. Jednak zarówno w stosunku do zleceniodawcy, jak i pracownika, co do zasady świadczenie zostaje podzielone na dwa etapy. W pierwszej kolejności rodzicowi przyznaje się 100 proc. zasiłku przez okres sześciu lub ośmiu tygodni, a następnie przez resztę czasu 60 proc. zasiłku. Jeżeli rodzic chce, żeby przez cały okres zasiłku macierzyńskiego był mu wpłacany jeden, stały wymiar świadczenia, tj. 80 proc., powinien w nieprzekraczalnym terminie 21 dni od porodu złożyć stosowny wniosek w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Zasiłek macierzyński jest w całości wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. (por.: art. 30a oraz 31 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. 1999 nr 60 poz. 636 ze zm.).

Porady prawne w serwisie Praca


Innym świadczeniem, z którego rodzic może skorzystać w związku z urodzeniem dziecka jest tzw. becikowe, z kolei osoby, którym nie przysługuje zasiłek macierzyński mogą skorzystać ze świadczenia rodzicielskiego, kojarzonego również pod nazwą "kosiniakowe". Dodatkowo, w zależności od sytuacji finansowo-materialnej, w której znajdą się rodzice dziecka, w przyszłości można skorzystać z innych ulg, zasiłków i programów rządowych.

Podsumowując, należy uważnie i dokładnie podchodzić do uprawnień przysługujących kobietom w związku z zajściem w ciążę lub urodzeniem dziecka, ponieważ nie wszystkie przywileje osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę znajdą zastosowanie wobec osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia. Aby skorzystać z zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, zleceniobiorca powinien zdecydować się na ubezpieczenie chorobowe.

Opinie (69) 2 zablokowane

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

STOP Hejt! Przemyśl swoją opinię

Regulamin dodawania opinii

zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii.