Wiadomości

stat

Wspólna odpowiedzialność materialna pracownika, czyli...

Pracodawca może odstąpić od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej w każdym czasie.
Pracodawca może odstąpić od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej w każdym czasie. © istockphoto.com/kzenon

Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej stanowi integralną część umowy o pracę, jej klauzulę szczególną. Zawierana jest na piśmie, zazwyczaj w formie odrębnego dokumentu.



- Mam pytanie dotyczące wspólnej odpowiedzialności materialnej. Na czym ona polega i czy jak rozwiążę umowę przed inwentaryzacją pracodawca może pociągnąć mnie do odpowiedzialności? - pyta pani Anastazja.

Na wątpliwości naszej czytelniczki odpowiadają eksperci z Kancelarii Radcy Prawnego Fortuna.

Zgodnie z treścią przepisu art. 125 §1 Kodeksu pracy, umowa o współodpowiedzialności materialnej jest podstawą łącznego powierzenia mienia kilku pracownikom z obowiązkiem wyliczenia się. W przedmiotowej umowie określa się części, w jakich poszczególni pracownicy ponoszą odpowiedzialność za powierzone mienie, z tym zastrzeżeniem, iż w razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.

Określenie zatem części, w jakich poszczególni pracownicy ponoszą odpowiedzialność jest obligatoryjnym i bardzo istotnym elementem umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Istotą bowiem omawianej instytucji prawnej jest odpowiedzialność na zasadzie udowodnionej winy każdego z pracowników, a w przypadku gdy nie sposób ustalić winnego - odpowiedzialność co do części niedoboru z góry ustalonej w umowie o wspólnej odpowiedzialności.

Czy w twoim miejscu pracy obowiązuje współodpowiedzialność materialna pracowników?

tak

39%

nie

49%

nie wiem

12%
  • zakończona

  • łącznie głosów: 98
W sposób szczegółowy powyższe kwestie reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wspólnej odpowiedzialności materialnej pracowników za powierzone mienie z dnia 4 października 1974 roku (Dz.U. Nr 40, poz. 236). Szczególnie istotnym jest fakt, iż umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej może być zawarta jedynie, jeżeli wyrażą na to zgodę wszyscy pracownicy zatrudnieni w miejscu powierzenia mienia. Co więcej, każda zmiana składu osobowego pracowników wymaga zawarcia nowej umowy.

Warunkiem ustanowienia wspólnej odpowiedzialności materialnej jest, zgodnie z przepisem §6 ust. 1 ww. rozporządzenia, powierzenie mienia łącznie wszystkim pracownikom, którzy mają być objęci taką odpowiedzialnością na podstawie inwentaryzacji przeprowadzonej z ich udziałem lub z udziałem osób przez nich wskazanych. Pracodawca obowiązany jest zapewnić pracownikom możliwość zgłaszania uwag w związku z przebiegiem i wynikami inwentaryzacji. Najczęściej spis inwentaryzacyjny stanowi załącznik do zawieranej umowy, gdyż zawiera wyszczególnienie, za jakie mienie pracownicy odpowiadają.

Pracownikom objętym taką umową, z uwagi na duży zakres zaufania, jakim muszą się nawzajem darzyć, przysługują szczególne uprawnienia. Pracownicy mogą wyrazić zgodę, aby w miejscu powierzenia mienia wykonywały pracę lub poszczególne czynności określone osoby, nieobjęte wspólną odpowiedzialnością. Pracownik również, w przypadku zgłoszenia na piśmie zarzutów uzasadniających utratę zaufania do wyżej wymienionej osoby, może cofnąć zgodę na wykonywanie przez nią pracy czy czynności przy powierzonym mieniu.

Umowa o wspólnej odpowiedzialności materialnej może zostać rozwiązana na kilka sposobów. Po pierwsze, pracownik może wypowiedzieć umowę na czternaście dni naprzód. W takim przypadku do przeprowadzenia inwentaryzacji należy przystąpić jeszcze przed upływem okresu wypowiedzenia umowy. Pracownik może również odstąpić na piśmie od umowy ze skutkiem na przyszłość w ciągu trzech dni od powzięcia wiadomości o niedoborze w mieniu. W takim przypadku do przeprowadzenia inwentaryzacji należy przystąpić w ciągu 7 dni od dnia odstąpienia pierwszego pracownika od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej.

Pracodawca może odstąpić od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej w każdym czasie. W takim przypadku do przeprowadzenia inwentaryzacji należy przystąpić niezwłocznie, nie później niż w ciągu trzech dni od dnia odstąpienia pracodawcy od umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej. Rozwiązanie umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej nie pociąga za sobą skutków dla umowy o pracę. Natomiast rozwiązanie umowy o pracę ma konsekwencje również dla umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej. W przypadku wypowiedzenia przez jedną ze stron umowy o pracę z pracownikiem ponoszącym wspólną odpowiedzialność materialną zakończenie inwentaryzacji powinno nastąpić najpóźniej w dniu rozwiązania umowy o pracę. W razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia lub w razie wygaśnięcia umowy o pracę do przeprowadzenia inwentaryzacji należy przystąpić niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 7 dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy o pracę.

Z zapytania czytelniczki nie wynika wprost, czy zamierza wypowiedzieć jedynie umowę o wspólnej odpowiedzialności materialnej, czy też umowę o pracę. Niemniej jednak, w każdym wypadku rozwiązania umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej czy też umowy o pracę, pracodawca zobowiązany jest przeprowadzić inwentaryzację, w której Czytelniczka ma prawo wziąć udział, nawet w przypadku, gdy stosunek pracy już ustał (§23 rozporządzenia). W przypadku, gdy w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji zostanie stwierdzony niedobór, ewentualną odpowiedzialność Czytelniczka pracodawca powinien ustalić w sposób indywidualny, a w przypadku, gdy nie sposób będzie ustalić winnego - w części niedoboru ustalonej dla czytelniczki w umowie o wspólnej odpowiedzialności. Ewentualna odpowiedzialność za niedobór nie może być ustalona bez przeprowadzenia odrębnej inwentaryzacji - niezależnej od inwentaryzacji przeprowadzanej w związku z bieżącym funkcjonowaniem zakładu pracy.

Masz wątpliwości, czy Twój pracodawca postępuje zgodnie z Kodeksem Pracy? Na Twoje pytania związane z prawem pracy, z przyjemnością odpowiedzą nasi eksperci z kancelarii prawnych. Skorzystaj z naszego formularza!


Opracowała

Dodaj zdjęcie do artykułu

Opinie (11)

Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.