Wiadomości

podziel się na Facebooku dodaj kanał RSS prześlij artykuł drukuj artykuł

Czy na umowie zlecenie pracownikowi przysługuje dodatek nocny?

Jeśli umowa zlecenie faktycznie odpowiada kryteriom stosunku pracy to pracownika dotyczą przepisy Kodeksu Pracy, a nazwa takiej umowy nie ma znaczenia.
Jeśli umowa zlecenie faktycznie odpowiada kryteriom stosunku pracy to pracownika dotyczą przepisy Kodeksu Pracy, a nazwa takiej umowy nie ma znaczenia. fot. shotbydave/istockphoto.com

Dodatek nocny to jeden z przywilejów osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, jednak czasem może on dotyczyć także osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych. Sprawdź kiedy możesz się o niego ubiegać.


Czy często zdarza ci się pracować nocą (w godz. 22-6)?

tak, kilka razy w miesiącu pracuję w nocy

46%

tak, ale bardzo sporadycznie - rzadziej niż raz w miesiącu

9%

obecnie nie pracuję w nocy, ale we wcześniejszych pracach zdarzało mi się

23%

nie, nigdy nie pracowałem w nocy

22%
  • zakończona

  • łącznie głosów: 127

Jestem zatrudniona na umowie zlecenie. Pracuję na nocnej zmianie. Czy przysługuje mi dodatek nocny? - pyta czytelniczka.

Na pytanie odpowiadają eksperci z Kancelarii Radcy Prawnego Fortuna.

Odpowiadając musimy rozważyć przede wszystkim definicję ustawową pojęcia pracownik użytego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy. Zgodnie z art. 2 kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym Kodeks Pracy reguluje stosunek pracy pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, określa ich wzajemne prawa i obowiązki, w tym również zasady wynagradzania pracownika z tytułu pracy w godzinach nocnych, o ile pracownik zatrudniony jest na podstawie wskazanego w tym przepisie stosunku pracy.

Zatrudnienie danej osoby na podstawie umowy nazwanej "umową zlecenie" nie przesądza jednak ostatecznie o niezastosowaniu do łączącego strony stosunku przepisów Kodeksu Pracy. Znaczącym jest rozważenie w omawianym przypadku charakteru umowy zlecenia i ocenienie, czy rzeczywiście jest ona umową cywilnoprawną. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 22 ust. 11 Kodeksu Pracy, zatrudnienie na warunkach odpowiadających stosunkowi pracy jest zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę bez względu na nazwę nadaną danej umowie. Jak trafnie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 1999 r., (sygn. akt: I PKN 642/98), nazwa umowy nie ma znaczenia, jeżeli nawiązany stosunek pracy ma cechy wskazane w art. 22 § 1 Kodeksu Pracy.

Jeśli zatem umowa zlecenie faktycznie odpowiada kryteriom stosunku pracy tj. jeżeli osoba zobowiązała się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz zleceniodawcy (pracodawcy) i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca - zatrudnił tą osobę za wynagrodzeniem, to nie mamy w istocie do czynienia z umową cywilnoprawną, lecz umową kreującą stosunek pracy, podlegającą przepisom prawa pracy. Zaznaczyć należy, że do najistotniejszych cech stosunku pracy należy element zależności i podporządkowania pracownika wobec pracodawcy - i to właśnie w praktyce odróżnia umowę zlecenie od umowy o pracę.

Jeżeli stosunek łączący Czytelniczkę z podmiotem ją zatrudniającym odpowiada cechom umowy o pracę, to - bez względu na nazwę łączącej strony umowy - Czytelniczce przysługiwałby, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wskazać należy, iż dodatek ten jest niezależny od ewentualnego dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

W przypadku zaś, gdy zawarta przez strony umowa zawiera elementy zarówno umowy o pracę, jak i umowy cywilnej (umowy zlecenie), dla oceny rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.09.1998 r., sygn. akt: I PKN 334/98). Jeżeli nasilenie tych cech jest jednakowe, to zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego charakter umowy ustala się w takim przypadku na podstawie treści oświadczeń woli stron, a o rodzaju umowy decyduje zarówno zgodny zamiar stron, jak i cel umowy. Cel umowy może być wyrażony także w samej jej nazwie (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.06.1998 r., sygn. akt: I PKN 191/98).

Reasumując, osobie zatrudnionej na podstawie umowy zlecenie co do zasady nie przysługuje dodatek do wynagrodzenia za pracę w godzinach nocnych, o ile umowa zlecenie tego nie przewiduje, a charakter umowy nie odpowiada kryteriom stosunku pracy.

Na marginesie wskazać należy, iż zgodnie z art. 22 ust 12 Kodeksu Pracy, zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną, przy zachowaniu warunków typowych dla stosunku pracy, jest niedopuszczalne, stanowi naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy wobec pracownika i podlega karze grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł (art. 281 Kodeksu Pracy).
Dodaj zdjęcie do artykułu
Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Tytuł:
Treść:
Autor:
E-mail (opcjonalny):
Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Opinie (razem: 20)

Dodaj opinię

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.