Wiadomości

Czy na umowie zlecenie pracownikowi przysługuje dodatek nocny?

Jeśli umowa zlecenie faktycznie odpowiada kryteriom stosunku pracy to pracownika dotyczą przepisy Kodeksu Pracy, a nazwa takiej umowy nie ma znaczenia.
Jeśli umowa zlecenie faktycznie odpowiada kryteriom stosunku pracy to pracownika dotyczą przepisy Kodeksu Pracy, a nazwa takiej umowy nie ma znaczenia. fot. shotbydave/istockphoto.com

Dodatek nocny to jeden z przywilejów osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, jednak czasem może on dotyczyć także osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych. Sprawdź kiedy możesz się o niego ubiegać.


Czy często zdarza ci się pracować nocą (w godz. 22-6)?

tak, kilka razy w miesiącu pracuję w nocy

46%

tak, ale bardzo sporadycznie - rzadziej niż raz w miesiącu

9%

obecnie nie pracuję w nocy, ale we wcześniejszych pracach zdarzało mi się

23%

nie, nigdy nie pracowałem w nocy

22%
  • zakończona

  • łącznie głosów: 127

Jestem zatrudniona na umowie zlecenie. Pracuję na nocnej zmianie. Czy przysługuje mi dodatek nocny? - pyta czytelniczka.

Na pytanie odpowiadają eksperci z Kancelarii Radcy Prawnego Fortuna.

Odpowiadając musimy rozważyć przede wszystkim definicję ustawową pojęcia pracownik użytego w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy. Zgodnie z art. 2 kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Tym samym Kodeks Pracy reguluje stosunek pracy pomiędzy pracownikiem a pracodawcą, określa ich wzajemne prawa i obowiązki, w tym również zasady wynagradzania pracownika z tytułu pracy w godzinach nocnych, o ile pracownik zatrudniony jest na podstawie wskazanego w tym przepisie stosunku pracy.

Zatrudnienie danej osoby na podstawie umowy nazwanej "umową zlecenie" nie przesądza jednak ostatecznie o niezastosowaniu do łączącego strony stosunku przepisów Kodeksu Pracy. Znaczącym jest rozważenie w omawianym przypadku charakteru umowy zlecenia i ocenienie, czy rzeczywiście jest ona umową cywilnoprawną. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 22 ust. 11 Kodeksu Pracy, zatrudnienie na warunkach odpowiadających stosunkowi pracy jest zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę bez względu na nazwę nadaną danej umowie. Jak trafnie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 1999 r., (sygn. akt: I PKN 642/98), nazwa umowy nie ma znaczenia, jeżeli nawiązany stosunek pracy ma cechy wskazane w art. 22 § 1 Kodeksu Pracy.

Jeśli zatem umowa zlecenie faktycznie odpowiada kryteriom stosunku pracy tj. jeżeli osoba zobowiązała się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz zleceniodawcy (pracodawcy) i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca - zatrudnił tą osobę za wynagrodzeniem, to nie mamy w istocie do czynienia z umową cywilnoprawną, lecz umową kreującą stosunek pracy, podlegającą przepisom prawa pracy. Zaznaczyć należy, że do najistotniejszych cech stosunku pracy należy element zależności i podporządkowania pracownika wobec pracodawcy - i to właśnie w praktyce odróżnia umowę zlecenie od umowy o pracę.

Jeżeli stosunek łączący Czytelniczkę z podmiotem ją zatrudniającym odpowiada cechom umowy o pracę, to - bez względu na nazwę łączącej strony umowy - Czytelniczce przysługiwałby, oprócz normalnego wynagrodzenia, dodatek za każdą godzinę pracy w porze nocnej w wysokości 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. Wskazać należy, iż dodatek ten jest niezależny od ewentualnego dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

W przypadku zaś, gdy zawarta przez strony umowa zawiera elementy zarówno umowy o pracę, jak i umowy cywilnej (umowy zlecenie), dla oceny rodzaju stosunku prawnego decydujące jest ustalenie, które z tych cech mają charakter przeważający (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.09.1998 r., sygn. akt: I PKN 334/98). Jeżeli nasilenie tych cech jest jednakowe, to zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego charakter umowy ustala się w takim przypadku na podstawie treści oświadczeń woli stron, a o rodzaju umowy decyduje zarówno zgodny zamiar stron, jak i cel umowy. Cel umowy może być wyrażony także w samej jej nazwie (Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.06.1998 r., sygn. akt: I PKN 191/98).

Reasumując, osobie zatrudnionej na podstawie umowy zlecenie co do zasady nie przysługuje dodatek do wynagrodzenia za pracę w godzinach nocnych, o ile umowa zlecenie tego nie przewiduje, a charakter umowy nie odpowiada kryteriom stosunku pracy.

Na marginesie wskazać należy, iż zgodnie z art. 22 ust 12 Kodeksu Pracy, zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną, przy zachowaniu warunków typowych dla stosunku pracy, jest niedopuszczalne, stanowi naruszenie podstawowych obowiązków pracodawcy wobec pracownika i podlega karze grzywny od 1 000 zł do 30 000 zł (art. 281 Kodeksu Pracy).
Dodaj zdjęcie do artykułu
Dodaj opinię

Dodaj opinię

Odpowiedz

Tytuł:
Treść:
Autor (opcjonalny):
E-mail (opcjonalny):
Klikając "wyślij", akceptujesz regulamin dodawania opinii.
zamknij

Opinie (razem: 22)

Dodaj opinię

Portal trojmiasto.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść opinii. Opinie niezwiązane z tematem artykułu, wulgarne, obraźliwe, naruszające prawo będą usuwane.

- jeżeli uważasz, że dana opinia nie powinna się tu znaleźć, zgłoś ją do moderacji.